प्रसारमाध्यम l दिग्विजय माळकर
देशातील रेल्वे प्रवासात मोठी क्रांती घडवणारी पहिली हायड्रोजन ट्रेन यशस्वीपणे चाचणीदरम्यान धावली असून, आता प्रवाशांना लवकरच पर्यावरणपूरक आणि आधुनिक प्रवासाचा अनुभव मिळणार आहे. Indian Railways कडून हायड्रोजन ट्रेनची चाचणी हरियाणातील जिंद ते सोनीपत या मार्गावर यशस्वीपणे पार पडली.
या ट्रेनने चाचणीदरम्यान ताशी 85 किमी वेग गाठला असून, पूर्ण क्षमतेने ती ताशी 105 किमी वेगाने धावणार असल्याची माहिती आहे. ही ट्रेन दररोज सुमारे 360 किलोमीटर अंतर पार करू शकते.
गेल्या काही वर्षांत Vande Bharat Express सारख्या आधुनिक ट्रेनमुळे प्रवासात वेग आणि सुविधा वाढल्या आहेत. आता हायड्रोजन ट्रेनमुळे पर्यावरणपूरक प्रवासाचा नवा पर्याय उपलब्ध होणार आहे.
या ट्रेनमध्ये एकूण 10 डबे असतील, त्यापैकी 8 प्रवाशांसाठी राखीव असतील. प्रत्येक डब्यात सुमारे 100 प्रवासी प्रवास करू शकतील. विशेष म्हणजे ही ट्रेन पूर्णपणे भारतात तयार करण्यात आली असून, ब्रॉड गेजवर धावणारी ही जगातील सर्वात लांब हायड्रोजन ट्रेन ठरणार आहे.
हायड्रोजन ट्रेनसाठी जिंद येथे विशेष प्रकल्प उभारण्यात आला आहे, जिथे इलेक्ट्रोलिसिस प्रक्रियेद्वारे ग्रीन हायड्रोजन तयार केले जाईल. त्यामुळे प्रदूषण कमी करण्यास मोठी मदत होणार आहे.
जगात Germany मध्ये यापूर्वी दोन डब्यांची हायड्रोजन ट्रेन सुरू झाली होती, मात्र भारताची ही ट्रेन क्षमतेत आणि अंतरात अधिक प्रगत असल्याचे सांगितले जाते.
सर्व तांत्रिक बाबींची पूर्तता झाल्यानंतर ही ट्रेन येत्या काळात प्रवाशांसाठी सुरू केली जाणार आहे. हा प्रयोग यशस्वी ठरल्यास देशभरात हायड्रोजन ट्रेनचा विस्तार केला जाणार आहे.
