अमेरिका-इराण चर्चेवर सकारात्मक संकेत, तरीही अनिश्चितता कायम….

प्रसारमाध्यम l दिग्विजय माळकर

वॉशिंग्टन/कैरो/इस्लामाबाद, 21 एप्रिल अमेरिका आणि इराण यांच्यातील शांतता चर्चेला गती मिळत असल्याचे संकेत मिळत असले तरी अंतिम निर्णयाबाबत अनिश्चितता कायम आहे. दोन आठवड्यांचा युद्धविराम काही दिवसांत संपणार असून त्याआधीच पाकिस्तानमध्ये चर्चेची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चर्चेबाबत सकारात्मक भूमिका दर्शवली आहे. दरम्यान, अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी वन्स पाकिस्तान दौऱ्यावर जाणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. इराणकडूनही प्रतिनिधीमंडळ पाठवण्याचा विचार सुरू असल्याचे संकेत आहेत, मात्र अंतिम निर्णय अद्याप झालेला नाही.

युद्धविराम संपण्याची वेळ जवळ येत असताना दोन्ही देशांमध्ये तणाव कायम आहे. अमेरिकेने इराणी जहाज Touska जप्त केल्याने इराणने तीव्र प्रतिक्रिया दिली असून हे युद्धविरामाचे उल्लंघन असल्याचा आरोप केला आहे. इराणने जहाज व कर्मचाऱ्यांची तात्काळ सुटका करण्याची मागणी केली आहे.

चर्चेच्या आशेने जागतिक बाजारातही परिणाम दिसून आला. कच्च्या तेलाच्या किमती घसरल्या असून शेअर बाजारातही सकारात्मक हालचाल दिसली. मात्र, तणावपूर्ण वक्तव्ये आणि लष्करी इशाऱ्यांमुळे परिस्थिती अजूनही नाजूक आहे.

इराणने स्पष्ट केले आहे की दबावाखाली कोणतीही चर्चा होणार नाही, तर अमेरिकेने इराणला अण्वस्त्र विकसित करू देणार नाही, अशी ठाम भूमिका घेतली आहे.

पाकिस्तानमध्ये संभाव्य चर्चेसाठी मोठ्या प्रमाणात सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली आहे. सुमारे 20,000 सुरक्षाकर्मी इस्लामाबादमध्ये तैनात करण्यात आले आहेत.

स्थिती अजूनही अनिश्चित असून, चर्चेचा निकाल आणि युद्धविरामाचा पुढील निर्णय यावर जागतिक राजकारण आणि अर्थव्यवस्थेचे भवितव्य अवलंबून आहे.

इराणने अमेरिकेला इशारा दिला की जहाज जप्तीच्या घटनेनंतर परिस्थिती चिघळल्यास त्याची पूर्ण जबाबदारी अमेरिकेवर असेल, अमेरिकेने ‘Touska’ नावाचे इराणी जहाज अडवून जप्त केल्याने तणाव वाढला आहे.

पाकिस्तानमध्ये बुधवारी चर्चेची शक्यता कायम असल्याचे सूत्रांचे म्हणणे आहे, मात्र अंतिम निर्णय अजून अनिश्चित आहे

चर्चेच्या आशेने कच्च्या तेलाच्या किमती घसरल्या आणि शेअर बाजारात वाढ दिसून आली, गुंतवणूकदार सकारात्मक संकेतांकडे पाहत आहेत.

थोडक्यात महत्वाचे…

• अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष पाकिस्तानला रवाना होणार असून इराणही प्रतिनिधीमंडळ पाठवण्याचा विचार करत आहे, पण अधिकृत घोषणा अद्याप नाही
• इराणने चर्चेत सहभागी होण्याबाबत “सकारात्मक विचार” सुरू असल्याचे सांगितले, तरीही अंतिम निर्णय घेतलेला नाही
• स्थिती अजूनही तणावपूर्ण असून युद्धविराम संपण्याच्या पार्श्वभूमीवर चर्चेचे भवितव्य अनिश्चित आहे.