प्रसारमाध्यम l दिग्विजय माळकर
भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शुक्रवारी पाच देशांच्या दौऱ्याला सुरुवात केली असून, संयुक्त अरब अमिरातीसह युरोप दौऱ्यात व्यापार, ऊर्जा सुरक्षा आणि पुरवठा साखळी स्थिरतेवर भर दिला जाणार आहे. इराण युद्धामुळे आखाती समुद्री मार्ग आणि होर्मूझ सामुद्रधुनी परिसरातील तणाव वाढल्याने भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशांवर दबाव निर्माण झाला आहे.
सहा दिवसांच्या या दौऱ्यात मोदी नेदरलँड्स, स्वीडन, नॉर्वे आणि इटलीला भेट देणार आहेत. जानेवारीमध्ये भारत आणि युरोपियन संघामध्ये मुक्त व्यापार करार (FTA) झाल्यानंतर हा दौरा विशेष महत्त्वाचा मानला जात आहे. मोदी यांनी या कराराला सर्व करारांची जननी (mother of all deals) असे संबोधले होते.
भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयानुसार, युरोप दौऱ्यादरम्यान व्यापार, गुंतवणूक, तंत्रज्ञान आणि उत्पादन क्षेत्रातील सहकार्य वाढवण्यावर भर राहणार आहे. नॉर्वेमध्ये होणाऱ्या नॉर्डिक शिखर परिषदेलाही मोदी उपस्थित राहणार असून, गेल्या ४३ वर्षांतील भारतीय पंतप्रधानांचा हा पहिलाच नॉर्वे दौरा आहे.
निवृत्त भारतीय राजदूत अनिल वाधवा यांनी सांगितले की, भारत स्वतःला विश्वासार्ह आर्थिक, तांत्रिक आणि स्वच्छ ऊर्जा भागीदार म्हणून उभे करण्याचा प्रयत्न करत आहे. चीनवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या युरोपियन प्रयत्नांमुळे भारताला मोठी संधी मिळू शकते.
दौऱ्याची सुरुवात संयुक्त अरब अमिरातीपासून होत असून, तेथे ४५ लाखांहून अधिक भारतीय वास्तव्यास आहेत. आखाती प्रदेश हा भारतासाठी तेल आणि एलपीजी आयातीचा प्रमुख स्रोत असल्याने ऊर्जा सुरक्षेवर चर्चेला विशेष महत्त्व राहणार आहे.
दरम्यान, भारताचे माजी राजदूत के.सी. सिंग यांनी मध्यपूर्वेतील बदलत्या भू-राजकारणाकडे लक्ष वेधले. यूएई आता अमेरिके आणि इस्रायलच्या अधिक जवळ गेले आहे, तर सौदी अरेबिया पाकिस्तान, इजिप्त आणि तुर्कीसोबत संबंध मजबूत करत आहे, असे त्यांनी म्हटले.
मोदी यांनी गुरुवारी नवी दिल्ली येथे इराणचे परराष्ट्रमंत्री अब्बास अराघची यांची भेट घेतली होती. भारताच्या सुमारे निम्म्या कच्च्या तेलाची आयात होर्मूझ सामुद्रधुनीमार्गे होत असल्याने या भागातील तणाव भारतासाठी चिंतेचा विषय ठरला आहे.
नेदरलँड्समध्ये मोदी संरक्षण, सेमीकंडक्टर, जलव्यवस्थापन, शेती आणि आरोग्य क्षेत्रातील सहकार्याबाबत चर्चा करणार आहेत. त्यानंतर स्वीडनमध्ये ते युरोपियन उद्योग नेत्यांच्या परिषदेत सहभागी होतील.
दौऱ्याच्या अखेरच्या टप्प्यात १९ मे रोजी मोदी इटलीला भेट देऊन पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांची भेट घेणार आहेत.
