भारताची १९ वर्षीय आंतरराष्ट्रीय मास्टर ( IM ) दिव्या देशमुखने बुद्धिबळ विश्वात ऐतिहासिक कामगिरी करत फिडे महिला विश्वचषक २०२५ स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत प्रवेश मिळवला आहे. ही स्पर्धा ५ जुलै ते २९ जुलै दरम्यान जॉर्जियाच्या बाटुमी शहरात आयोजित करण्यात आली आहे. या विजयाने दिव्याने केवळ भारतासाठीच नव्हे, तर जागतिक बुद्धिबळासाठी एक नवा अध्याय लिहिला आहे.
उपांत्य फेरीत दिव्याने चीनच्या माजी विश्वविजेत्या टॅन झोंगयी हिचा १.५–०.५ अशा फरकाने पराभव करत मोठा झळाळता विजय मिळवला. तिच्या कारकिर्दीतील हा आजवरचा सर्वात मोठा विजय मानला जात आहे. या विजयामुळे दिव्याने फिडे महिला विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत पोहोचणारी पहिली भारतीय महिला बुद्धिबळपटू म्हणून इतिहास रचला आहे. या खेळातली तिची धडाकेबाज आणि आक्रमक शैली विशेष लक्षवेधी ठरली.
या पराक्रमामुळे दिव्याला तिचा पहिला ग्रँडमास्टर नॉर्म मिळाला असून, तिने २०२६ मध्ये होणाऱ्या महिला उमेदवारी स्पर्धेसाठी देखील पात्रता मिळवली आहे. ही स्पर्धा महिला जागतिक विजेतेपदासाठीची अत्यंत महत्त्वाची पायरी मानली जाते.
स्पर्धेतील तिचा प्रवास अतिशय प्रभावी ठरला. दुसऱ्या मानांकित झू जिनर (चीन) आणि भारताच्या अनुभवी ग्रँडमास्टर डी. हरिका यांच्यासारख्या खेळाडूंना हरवत तिने अंतिम फेरीत प्रवेश केला. तिची एकाग्रता, शांतपणा आणि खेळावरील पकड यामुळे दिव्याने सर्वांची मने जिंकली आहेत.
दरम्यान, दुसऱ्या उपांत्य फेरीत भारताचीच ग्रँडमास्टर कोनेरू हम्पी आणि चीनची लेई टिंगजी यांच्यात सामना रंगलेला असून तो टाय-ब्रेकरपर्यंत गेला आहे. त्याचा निकाल लागल्यानंतर दिव्याचा अंतिम फेरीतील प्रतिस्पर्धी निश्चित होणार आहे.
फिडे महिला विश्वचषक ही महिला बुद्धिबळातील सर्वात प्रतिष्ठेच्या स्पर्धांपैकी एक आहे. या स्पर्धेतून अव्वल ३ खेळाडूंना २०२६ च्या उमेदवारी स्पर्धेत स्थान मिळते, जे महिला विश्वविजेते पदासाठीचा अत्यंत निर्णायक टप्पा आहे.
दिव्या देशमुखची ही ऐतिहासिक कामगिरी संपूर्ण भारतीय बुद्धिबळासाठी गौरवाची बाब ठरली आहे. तिच्या यशामुळे देशभरातील युवा बुद्धिबळपटूंना नवसंजीवनी मिळेल आणि भारतीय महिलांच्या बुद्धिबळ क्षेत्रातल्या संधींना नव्या दिशा मिळतील, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
