प्रसारमाध्यम l दिग्विजय माळकर
न्यूयॉर्क: देशाच्या सुरक्षेशी संबंधित गोपनीय माहितीचा वैयक्तिक आर्थिक फायद्यासाठी वापर केल्याचा एक धक्कादायक प्रकार अमेरिकेत उघडकीस आला आहे. अमेरिकेच्या विशेष दलातील (Special Forces) गॅनन केन व्हॅन डायक (Gannon Ken Van Dyke) या सैनिकावर ‘इनसाइडर ट्रेडिंग’ आणि फसवणुकीचे गंभीर आरोप ठेवण्यात आले आहेत. व्हॅन डायक याने व्हेनेझुएलाचे नेते निकोलस मादुरो (Nicolás Maduro) यांच्याविरुद्धच्या लष्करी मोहिमेची गुप्त माहिती वापरून ऑनलाइन प्रेडिक्शन मार्केटवर कोट्यवधी रुपये कमावल्याचा दावा फेडरल अधिकाऱ्यांनी केला आहे.
नेमके प्रकरण काय?
फेडरल तपास यंत्रणांच्या माहितीनुसार, व्हॅन डायक हा निकोलस मादुरो यांना पकडण्यासाठी राबवण्यात आलेल्या एका अत्यंत गोपनीय लष्करी कारवाईच्या नियोजन आणि अंमलबजावणीमध्ये सहभागी होता. या मोहिमेची नेमकी वेळ आणि संभाव्य निकालाची माहिती त्याला आधीच होती. याच माहितीचा गैरवापर करून त्याने Polymarket या ऑनलाइन प्रेडिक्शन प्लॅटफॉर्मवर सट्टा लावला.
गुंतवणूक आणि नफा:
अभियोजन पक्षाने सादर केलेल्या पुराव्यांनुसार:
-
कालावधी: डिसेंबर २०२५ ते जानेवारी २०२६ दरम्यान त्याने एकूण १३ वेळा पैज लावली.
-
गुंतवणूक: त्याने सुमारे ३३,००० डॉलर्सची गुंतवणूक केली होती.
-
मिळवलेला नफा: या माहितीच्या आधारे त्याने तब्बल ४ लाख डॉलर्स (सुमारे ३.३ कोटी रुपये) पेक्षा अधिक रक्कम कमावली.
कायदेशीर कारवाई:
या कृत्याबद्दल व्हॅन डायकवर खालील गंभीर गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत:
१. वायर फ्रॉड (Wire Fraud)
२. कमोडिटी फ्रॉड (Commodity Fraud)
३. सरकारी गुप्त माहितीचा गैरवापर
४. आर्थिक फसवणूक
अमेरिकन न्याय विभागाने या प्रकरणावर कडक भाष्य करताना म्हटले आहे की, “देशाच्या सुरक्षेशी संबंधित गुप्त माहितीचा वैयक्तिक फायद्यासाठी वापर करणे हा केवळ विश्वासघात नसून एक गंभीर गुन्हा आहे.”
प्रेडिक्शन मार्केट्सवर प्रश्नचिन्ह:
या घटनेमुळे ‘प्रेडिक्शन मार्केट्स’ (जिथे भविष्यातील घटनांवर पैज लावली जाते) अशा प्लॅटफॉर्म्सवरील नियंत्रण आणि नियमावलींबाबत आता जागतिक स्तरावर चर्चा सुरू झाली आहे. एखाद्या मोहिमेत सहभागी असलेले लोकच अशा प्रकारे माहितीचा गैरवापर करू लागले, तर लष्करी गोपनीयतेचा प्रश्न ऐरणीवर येऊ शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
