प्रसारमाध्यम डेस्क :
आजच्या पिढीला विज्ञानाकडे नव्या दृष्टिकोनातून पाहण्याची प्रेरणा देणाऱ्या भारतीय महिला वैज्ञानिक डॉ. संध्या शेनॉय यांची यशोगाथा अनेकांसाठी आदर्श ठरत आहे. शांत स्वभाव, सातत्याने शिकण्याची जिद्द आणि देशासाठी काहीतरी मोठं करण्याची ठाम इच्छा—या गुणांच्या बळावर त्यांनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताचं नाव उज्ज्वल केलं आहे.
मंगळुरू येथील Srinivas University मध्ये कार्यरत असलेल्या डॉ. संध्या शेनॉय यांना Stanford University कडून सलग तीन वर्षे जगातील टॉप 2% वैज्ञानिकांमध्ये स्थान देण्यात आलं आहे. कोणताही गाजावाजा न करता, केवळ कठोर मेहनत आणि दर्जेदार संशोधनाच्या जोरावर त्यांनी हे यश संपादन केलं आहे.
डॉ. शेनॉय यांनी बॉटनी, झूलॉजी आणि केमिस्ट्री या विषयांत पदवी शिक्षण घेतल्यानंतर NIT कर्नाटक येथून पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केलं. 2013 मध्ये पीएच.डी. प्राप्त केल्यानंतर त्यांनी थर्मोइलेक्ट्रिक आणि एनर्जी मटेरियल्स या अत्यंत आव्हानात्मक क्षेत्रात संशोधन सुरू केलं.
उद्योगांमध्ये आणि दैनंदिन जीवनात मोठ्या प्रमाणावर वाया जाणारी उष्णता जर विद्युत ऊर्जेत रूपांतरित करता आली, तर ऊर्जा बचतीत मोठा बदल घडू शकतो—या संकल्पनेवर आधारित त्यांचं संशोधन विशेष महत्त्वाचं मानलं जातं. Bi- आणि Zn-doped SnTe सारख्या प्रगत थर्मोइलेक्ट्रिक मटेरियल्सवर त्यांनी महत्त्वपूर्ण संशोधन केलं आहे.
आजवर त्यांच्या नावावर 67 पेक्षा अधिक संशोधन लेख असून, त्यांच्या कामाला हजारो उद्धरणे (citations) मिळाली आहेत. यावरून त्यांच्या संशोधनाचा जागतिक प्रभाव स्पष्टपणे दिसून येतो. उल्लेखनीय बाब म्हणजे, एवढ्या मोठ्या यशानंतरही डॉ. शेनॉय अत्यंत साधेपणाने जीवन जगतात आणि विद्यार्थ्यांना सातत्याने मार्गदर्शन व प्रेरणा देत असतात.
डॉ. संध्या शेनॉय यांचा प्रवास हेच दाखवतो की मोठी स्वप्नं साकार करण्यासाठी परिस्थितीपेक्षा चिकाटी, मेहनत आणि आत्मविश्वास अधिक महत्त्वाचे असतात. भारतातील महिला वैज्ञानिकांसाठी त्या आज एक जिवंत प्रेरणास्थान ठरल्या आहेत. भविष्यातील ऊर्जा संकटावर मात करण्याच्या दिशेने त्यांचं संशोधन आशेचा नवा किरण देणारं आहे.
विज्ञान जग बदलू शकतं आणि त्याचं सर्वोत्तम उदाहरण म्हणजे डॉ. संध्या शेनॉय.
