प्रसारमाध्यम दिग्विजय माळकर
Karnataka सरकारने १६ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडिया वापरावर बंदी आणण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय जाहीर केला आहे. हा निर्णय लागू झाल्यास कर्नाटक हे असे पाऊल उचलणारे भारतातील पहिले राज्य ठरणार आहे.
राज्याचे मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांनी शुक्रवारी विधानसभेत राज्याचा वार्षिक अर्थसंकल्प सादर करताना ही घोषणा केली. मुलांमध्ये वाढत्या मोबाईल वापरामुळे होणारे दुष्परिणाम रोखण्यासाठी हा निर्णय घेतल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांनी अर्थसंकल्पीय भाषणात सांगितले की, लहान मुलांमध्ये सोशल मीडियाचे वाढते व्यसन ही चिंतेची बाब बनली आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांच्या वर्तनावर, शिक्षणावर आणि मानसिक आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम होत असल्याचे सरकारचे मत आहे. त्यामुळे १६ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडिया वापरावर बंदी घालण्याची तयारी सुरू करण्यात आली आहे.
या निर्णयामुळे सोशल मीडियावर वयानुसार निर्बंध लागू करणारे कर्नाटक हे देशातील पहिले राज्य ठरू शकते. यापूर्वी Andhra Pradesh आणि Goa सरकारांनीही मुलांच्या सोशल मीडिया वापरावर निर्बंध घालण्याबाबत विचार सुरू असल्याचे संकेत दिले होते.
याशिवाय, राज्य सरकारने मागील महिन्यात १६ वर्षांखालील विद्यार्थ्यांच्या शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये मोबाईल वापरावर मर्यादा आणण्याबाबतही चर्चा सुरू केली होती. या संदर्भात मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांनी सरकारी विद्यापीठांच्या कुलगुरूंशी बैठक घेऊन त्यांचे मत जाणून घेतले.
दरम्यान, केंद्र सरकारही सोशल मीडियावर वयानुसार निर्बंध लागू करण्याच्या तयारीत असल्याचे संकेत मिळाले आहेत. केंद्रीय मंत्री Ashwini Vaishnaw यांनी नवी दिल्लीतील एआय समिटमध्ये याबाबत माहिती दिली होती.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही अशा प्रकारचे निर्णय घेतले जात आहेत. Australia ने अलीकडेच १६ वर्षांखालील मुलांना Instagram, TikTok, Snapchat, YouTube आणि X सारख्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मच्या वापरावर निर्बंध घालण्याचा निर्णय घेतला आहे.
